Adviesraad Sociaal Domein Lansingerland brengt zorgverleners bij elkaar

Adviesraad Sociaal Domein Lansingerland heeft op woensdag 19 juni zijn jaarlijkse themabijeenkomst in Melanchthon Business School gehouden. Met het onderwerp ‘De burger centraal door zorg die buiten kaders durft te denken’ heeft de Adviesraad de aanwezige zorgverleners tot meer samenwerking proberen te inspireren.

Jos Thewessen, voorzitter van Adviesraad Sociaal Domein Lansingerland, opende de themabijeenkomst en heette alle aanwezigen van harte welkom. Jos lichtte in zijn openingsspeech de noodzaak toe voor de themabijeenkomst en hoe die zich verhoudt met de taak van zijn adviesraad. Nadat hij het programma kort had toegelicht kon de themabijeenkomst inhoudelijk van start gaan. De begeleiding van de themabijeenkomst was in handen van Edgar Oomen.

Hans Spigt had de eer om af te trappen. Vanwege zijn rol als voorzitter van Jeugdzorg Nederland en de actualiteit in het jeugddomein, heeft Hans tijdens de bijeenkomst zijn focus gelegd op jeugdzorg. “Het aantal jongeren met grote problemen stijgt, de gemeenten overschrijden hun budgetten en de werkdruk bij professionals blijft stijgen”.  

Volgens Hans Spigt komt dat door de decentralisatie in 2015, waarbij onvoldoende tijd en geld beschikbaar is gesteld om afspraken te maken over de borging van kwaliteit en beoogd resultaat.

Lansingerland landelijk

Het landelijke beeld in de zorg is in grote lijnen ook op gemeente Lansingerland van toepassing, maar er zijn ook verschillen, laat Hans Spigt weten. Een belangrijk verschil is de bescheiden budgetoverschrijding in het jeugddomein van Lansingerland. Over het feit dat het college ondanks deze overschrijding niet tot bezuinigingen wil overgaan, heeft Hans Spigt lovende woorden gesproken. Dit geldt ook voor het beleidsplan 2018-2022, waarin de uitgangspunten en ambities van de gemeente zijn gevat. “Het zijn deze ambities die vertaald zijn in een uitvoeringsprogramma dat zowel de samenleving als de partners van de gemeente bindt. De aanpak van de gemeente kenmerkt zich door werken zonder een centraal loket of wijkteam.” De gemeente organiseert op een laagdrempelige manier de toegang tot zorg en ondersteuning in het sociaal domein via drie toegangspartijen. Via het Centrum voor Jeugd en Gezin, Maatschappelijk Werk Lansingerland en Stichting Welzijn Lansingerland ontvangt de gemeente de hulpvraag van de burger en werkt in veel voorkomende gevallen zonder beschikkingen.

Het goede voorbeeld

De manier van werken van Lansingerland geniet landelijke bekendheid en werd onlangs door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) opgepikt. In haar blad prijst de VNG de gemeente voor haar werkwijze en het grote aanbod van vrij toegankelijke voorzieningen, die voor de burger laagdrempelig zijn georganiseerd. Doordat de burgers niet op een beschikking hoeven te wachten én het feit dat de benodigde zorg direct kan worden gestart is de regeldruk voor burgers drastisch afgenomen. Omdat de zorg ook een verantwoordelijkheid van burgers en aanbieders is geworden, zou de inzet volgens Hans Spigt gericht moeten zijn op partnership. Om partnership met vertrouwen te kunnen vormgeven adviseert hij om in gezamenlijkheid uitvoeringsafspraken te maken over preventie, allianties en kwaliteit.

Gemeenten zouden meer aan preventie moeten doen door partijen uit de informele sector, zoals sport- en cultuur verenigingen bij de zorgvraag te betrekken. “Verder is het belangrijk om te bepalen met welke partijen de gemeente de publieke verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de publieke taak voor meerdere jaren zou moeten delen”, aldus Hans Spigt. Over kwaliteit adviseert Hans om een gemeenschappelijk kwaliteitskader te creëren, waarin niet alleen de eisen en voorwaarden waar specialistische partijen aan moeten voldoen maatgevend zou moeten zijn, maar ook de rol en werkwijze van de toegang tot de zorg

Participatiewiel

Tijdens de tweede inhoudelijke ronde is het participatiewiel van Movisie gespeeld. In dit spel stond Tess centraal. Sanneke Verweij en Evert van Rest van Movisie hebben de aanwezige zorgpartijen uitgedaagd om even uit hun dagelijkse praktijk te stappen om goed te kunnen beschouwen hoe de zorg en hulpverlening rondom Tess – die door omstandigheden met verschillende problemen kampt – is georganiseerd. Tijdens de sessie is ook inzichtelijk geworden welke partijen allemaal bij de oplossing voor Tess betrokken zijn. Het spel was een groot succes, mede door de ernst waarmee de professionals hebben meegedaan. Aan het einde van de sessie konden de inzichten en de in te zetten acties worden verzameld. 

Inzichten en acties

Volgens de professionals is de hulpverlening niet overzichtelijk. Het is niet altijd even duidelijk wie wat doet en wie waarvoor verantwoordelijk is. Er wordt wel geprobeerd om de burger centraal te stellen, maar dat dit te vaak door allerlei regels die er zijn niet lukt. Hierdoor is de hulpverlening toch op het systeem gericht. Verder is aangegeven dat de overgang voor de achttienjarigen uit de jeugdzorg te rigoureus is; er wordt van deze jongeren die vaak allerlei problematiek hebben te veel verwacht. Het werd duidelijk dat de professionals door de verkregen inzichten hun werk in het vervolg anders zouden gaan inrichten. Een zorgverlener gaf aan meer het informele netwerk bij de hulpvragen te betrekken. Er is ook meerdere keren aangegeven de burger vaker mee te nemen bij het bepalen van zijn zorgbehoefte. ”Ik ga morgen toch weer proberen om mij nog meer te verplaatsen in het probleem van de burger”, aldus een andere professional.

Hiermee is een kiem gelegd voor een bloeiend sociaal domein

Na het participatiewiel nam Jos Thewessen weer het woord. Jos bedankte iedereen en hoopte dat de adviesraad de aanwezigen dusdanig heeft geïnspireerd dat de Lansingerlandse burger met zijn zorgvragen beter centraal kan worden gesteld. Om het laatste kracht bij de zetten heeft hij iedereen een presentje meegegeven. Het is een door Melanchthon Business School 3D-geprint potje met zaadjes erin. De toepasselijke boodschap daarbij was, “Hiermee is een kiem gelegd voor een bloeiend sociaal domein.”